szukaj:
strona główna | e-kartki | encyklopedia cytatów | encyklopedia wierszy | RSS
Albert Einstein - Tematy różne

Aborcja

"Kobieta powinna móc poddać się aborcji do określonego stadium zaawansowania ciąży."

Do World League for Sexual Reform, Berlin, 6 września 1929r.

Osiągnięcia

"Wartość osiągnięć polega na osiąganiu ich."

Październik 1950r.

Starzeje się

"Jestem zadowolony pomimo podeszłego wieku. Nadal dopisuje mi dobry humor i nie biorę siebie ani bliźnich poważnie."

List do P. Moosa, 30 marca 1950r.

"Zawsze lubiłem samotność i skołnność ta zdaje się u mnie nasilać wraz z wiekiem."

List do E. Marangoniego, 1 października 1952r.

"Gdybym nie miał zapewnionej opieki ze strony młodszych ludzi, z pewnościa probowałbym znaleźć sobie miejsce w odpowiedniej instytucji, tak abym nie musiał się przejmować osłabieniem moich sił fizycznych i umysłowych, które w końcu jest normalna koleją rzeczy i któremu nie da się w żaden sposób zapobiec."

List do W. Lebacha, 12 maja 1953r.

"Gdy jest się młodym, każdy człowiek i każde zdarzenie wydają się wyjątkowe. Z wiekiem uświadamiamy sobie w coraz większym stopniu powtarzalność i podobieństwo tego, co nas spotyka. W rezultacie doznajemy mniej radości i zaskoczeń, ale też i mniej rozczarowań, niż w młodych latach."

List do królowej belgijskiej Elzbiety, 3 stycznia 1954r.

"Uważam, że starsi ludzie, którzy mają niewiele do stracenia, powinni częściej ujmować się za młodymi, którzy mają znacznie mniejsza swobode działania."

List do królowej belgijskiej Elzbiety, 28 marca 1954r.

"Każdy wiek ma swoje chwile."

Do Margot Einstein, przytoczone

"Żyje w samotności, która bardzo dokucza w młodych latach, jest wszakże błogosławieństwem dla człowieka dojrzałego."

Przytoczone

Ambicja

"Nic naprawdę cennego nie bierze się z ambicji czy też z samego poczucia obowiązku; to, co cenne, rodzi się z miłości i poświęcenia dla innych ludzi i dla sfery ducha obiektywnego."

Wypowiedź dla pewnego farmera z Idaho, który poprosił Einsteina
o kilka słów, którymi jego syn, Albert Wada, mogłby się kierować,
gdy dorośnie, 30 lipca 1947r.

Zwierzęta

"Wiem, w czym jest problem, mój drogi przyjacielu, ale naprawdę nie mam pojęcia, jak to wyłączyć."

Do swego kocura Tygrysa, który popadł w przygnębienie,
gdyż nie mogł wyjść z domu ze względu na deszcz;
wspomniane przez Ernsta Strausa w referacie dla uczczenia
pamięci Einsteina "Albert Einstein : The Man"
wygłoszonym na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles,
maj 1955r.

"Najważniejsze, że on wie."

O psie jednego z przyjaciół, Mosesie, który miał tak długie futro,
że nie sposób było stwierdzić, gdzie jest głowa, a gdzie ogon;
15 stycznia 1979r., wywiad przeprowadzony przez J. Sayena
z Margot Einstein

"Ten pies jest bardzo inteligentny. Wspołczuje mi, ponieważ przychodzi do mnie tyle listów, probuje zatem gryźć listonosza."

O swoim psie Chico

Urodziny

"Moje najdroższe kochanie (...) najpierw chciałem Ci złożyć nieco spóźnione życzenia z okazji Twoich wczorajszych urodzin, o których znowu zupełnie zapomniałem."

List do narzeczonej Milevy Maric, 19 grudnia 1901r.

"Takie uroczystości są dobre dla dzieci."

"New York Times", 14 marca 1950r.

Murzyni / Rasizm

"Ten kraj ma wciąż olbrzymi dług do spłacenia za wszystkie upokorzenia i krzywdy, jakich doznali Murzyni. (...) Murzynom, ich wspaniałym pieśniom i chórom, zawdzięczamy najwspanialszy wkład w dziedzine sztuki, jaki Ameryka dała światu."

Na uroczystości przy Murze Sławy na Wystawie Światowej 1940r.

"Uprzedzenia wobec Murzynów to najgorsza z chorób, na jakie cierpi społeczeństwo naszego państwa."

Przytoczone w "New York Times", 25 wrzesnia 1946r.

"Zapewnienie ochrony przed linczem stanowi jedno z najpilniejszych zadań, jakie stoją przed naszym pokoleniem."

Do prezydenta USA Harry'ego Trumana,
przytoczone w "New York Times", 23 września 1946r.

Książki

"To, co mam do powiedzenia o tej książce, znajduje się w niej samej."

W odpowiedzi na prośbę reportera "New York Timesa",
o komentarz na temat książki The Evolution of Physics,
napisanej wspólnie z Leopoldem Infeldem

Ubranie

"Gdybym zaczął dbać o swój wygląd, przestałbym być sobą. (...) Zatem do diabła z tym. Jeżeli jestem dla Ciebie odpychający, poszukaj sobie przyjaciela, który będzie bardziej odpowiadał kobiecym gustom. Ja natomiast w dalszym ciągu nie będę zwracał na to większej uwagi, co niewątpliwie ma te zalete, że nie jestem niepokojony przez różnych lalusiów, którzy w innym przypadku by mnie nachodzili."

List do przyszłej drugiej żony, Elsy Lowenthal,
po 2 grudnia 1913r.

"Nie znoszę ani nowych ubrań, ani nowych potraw."

Przytoczone, 1920r.

"Byłoby źle, gdyby opakowanie było lepsze niż znajdujace się w nim mięso."

Wspomnienie w "New York Timesie", 19 kwietnia 1955r.,
dotyczące słynnej abnegacji Einsteina

""Po co ? Przecież wszyscy mnie tam znają" (w odpowiedzi na prośbę żony, aby ubrał się przyzwoicie, idąc do biura). "Po co ? Przecież nikt mnie tam nie zna" (w odpowiedzi na prośbę, aby ubrał się przyzwoicie, wyjeżdzając na swą pierwszą konferencje naukową)."

Przytoczone

"Jestem już w takim wieku, że jeśli ktoś mi każe włożyć skarpetki, nie będę musiał tego robić."

Przytoczone przez sąsiada i przyjaciela, fizyka Allana Shenstone'a

"Kiedy byłem młody, stwierdziłem, że duży palec u nogi zawsze w końcu robi dziurę w skarpetce. Więc przestałem nosić skarpetki."

Do Philippe Halsmanna, przytoczone

Współzawodnictwo

"Nie muszę brać udziału we współzawodnictwie wielkich umysłów. Uczestniczenie w czymś takim zawsze uważałem za najgorszego rodzaju zniewolenie, które jest czymś równie złym, jak żądza pieniędzy lub władzy."

List do Paula Ehrenfesta, 25 maja 1927r.,
opisujący "wyścig szczurów" do godności akademickich

Zrozumiałość świata

"Odwieczną zagadką świata jest jego zrozumiałość. (...) Fakt, że jest on zrozumiały, stanowi wręcz cud."

Z "Physics and Reality", marzec 1936r., (powszechnie
parafrazowane jako "Najbardziej niezrozumiałą rzeczą dotyczącą
Wszechświata jest to, że jest on zrozumiały")

Sumienie

"Nigdy nie postępuj wbrew swojemu sumieniu, nawet jeśli zażąda tego państwo."

Zacytowane we wspomnieniu pośmiertnym w "Saturday Review",
30 kwietnia 1955r.

Twórczość

"Monotonia cichego życia pobudza umyśl do twórczości."

Z przemówienia "Civlization and Science"
wygłoszonego w Royal Albert Hall w Londynie, 3 października 1933r.

"Bez jednostek twórczych, zdolnych do samodzielnego myślenia i osądu, rozwój społeczeństw jest równie nie do pomyślenia, jak rozwój jednostki poza żyzną glebą społeczności."

Opublikowane w :Mein Weltbild, 1934r.

"Prawdziwa sztuka to taka, która powstaje dzięki potrzebie tworzenia."

15 listopada 1950r., w odniesieniu do muzyka Ernsta Blocha

Kryminalisci

"Sadzę, że musimy się zabezpieczyć przed ludźmi, którzy stanowią zagrożenie dla innych, niezależnie od tego, jakie są motywy ich postępków."

List do Ottona Juliusburgera, 11 kwietnia 1946r.

Ciekawość

"Najważniejsze, abyśmy nigdy nie przestali zadawać pytań. Ciekawość ma swoje własne racje istnienia. Nie sposób nie oniemieć z zachwytu, gdy kontempluje się tajemnice wieczności, życia, czy też wspaniałej struktury rzeczywistości. Wystarczy spróbować pojąć choćby drobny fragment tej tajemnicy każdego dnia. Nigdy nie wolno utracić tej świetej ciekawości."

Osobiste wspomnienie Williama Millera,
redaktora, przytoczone w czasopismie "Life", 2 maja 1955r.

"Ciekawość to delikatna roślinka, która, niezależnie od pobudzania, potrzebuje przede wszystkim wolności."

Przytoczone

Kara śmierci

"Doszedłem do przekonania, że pożądane byłoby zniesienie kary śmierci. Powody : (1) nieodwracalność w przypadku pomyłki sądowej; (2) zgubny wpływ moralny na tych, którzy (...) muszą ją wykonać."

List do jednego z berlińskich wydawców,
3 listopada 1927r.

"Nie jestem wcale zwolennikiem kar, lecz jedynie środków, które służą ochronie społeczeństwa. W zasadzie nie jestem przeciwny zabijaniu jednostek, które okazały się bezwartościowe lub niebezpieczne w tym sensie. Jeśli oponuję przeciwko temu, to tylko dlatego, że nie dowierzam ludziom, tzn. sądom. Życie cenie od strony jakościowej, a nie ilościowej."

List do Valentina Bulgakova, 4 listopada 1931r.

Język angielski

"Nie potrafię pisać po angielsku, bo język ten ma perfidną ortografię. Kiedy czytam, słyszę jedynie słowa, lecz nie jestem w stanie zapamiętać, jak wyglądają napisane."

List do Maxa Borna, 7 wrzesnia 1944r.

UFO

"Ci ludzie coś widzieli. Nie wiem jednak, co to było, i wcale mnie to nie obchodzi."

List do L. Gardner, 23 lipca 1952r.,
(Einstein uważał, że ludzie nie powinni czytać fantastyki naukowej
- dlatego że przedstawia ona fałszywy obraz nauki i stwarza iluzje jej zrozumienia)

Siła

"Siła zawsze przyciąga ludzi o niskim poziomie moralnym i uważam za wręcz niezmienna regułę, że po tyranach genialnych przychodza łajdacy."

Z "What I Belive", 1930r.

Gry

"Nie gram w żadne gry. (...) Nie mam na to czasu. Kiedy zaś zakończę moją pracę, nie mam ochoty na nic, co wymagałoby użycia umysłu."

"New York Times", 28 marca 1936r.

Dobre uczynki

"Dobre uczynki są jak dobre poematy. Można łatwo uchwycić, ku czemu zmierzają, lecz nie zawsze da się je racjonalnie wytłumaczyć."

List do Maurice'a Solovine'a, 9 kwietnia 1947r.

Dom

"Nie jest wcale tak ważne, gdzie człowiek osiądzie. (...) Ja sam tułałem się nieustannie tu i tam - wszędzie pozostając obcy. (...) Ideałem dla człowieka takiego jak ja jest czuć się wszędzie jak w domu."

List do Maxa Borna, 3 marca 1920r.

Homoseksualizm

"Homoseksualizm nie powinien podlegać karze, z wyjątkiem przypadków, kiedy trzeba chronić dzieci."

List do World League for Sexual Reform, Berlin,
6 września 1929r.

Jednostka i indywidualność

"Naprawdę cenną rzeczą w korowodzie ludziego życia jest dla mnie nie państwo jako twór polityczny, lecz wrażliwa, twórcza jednostka, osoba ludzka; zdolna sama tworzyć najszlachetniejsze i najwznioślejsze rzeczy, podczas gdy stado ludzkie w swej masie nie myśli i nie odczuwa."

Z "What I Believe", 1930r.

"Prawdą jest, że wewnęcznie wolnego (...) człowieka można zniszczyć, ale jednostki takiej nie sposób zniewolić ani też posłużyć się nią jako ślepym narzędziem."

Wypowiedź w "Impact", UNESCO, 1950r.

"Istotne dla wspólnego dobra jest wspieranie jednostek : ponieważ tylko jednostka może wytworzyć nowe idee, które niezbędne są społeczeństwu dla jego ciągłego rozwoju, a także, w istocie, dla uniknięcia wyjałowienia i stygnacji."

Z przesłania na Ben Schemen Dinner, marzec 1952r.

Inteligencja

"Jest dla mnie czymś odpychającym, gdy subtelna inteligencja idzie w parze z przykrym charakterem."

List do Jakoba Lauba, 19 maja 1909r.

Kłamstwo

"Ten, kto nigdy nie został okłamany, nie wie, co to znaczy byc szczęśliwym."

List do Elsy Lowenthal, 30 kwietnia 1912r.

Miłość

"Miłość niesie ze sobą wielkie szczęście, o wiele większe od bólu, który przynosi tęsknota."

List do Marie Winteler, swej pierwszej miłości,
21 kwietnia 1896r. (Einstein miał wowczas 17 lat)

"Tam, gdzie jest miłość, nie ma narzucania drugiej osobie swojej woli."

Do redaktora i przyjaciela, Saxe'a Comminsa,
lato 1953r.

Małżeństwo

"Moi rodzice (...) uważają, że żona stanowi dla mężczyzny luksus, na który może sobie pozwolić dopiero wtedy, gdy już się urządzi. Mam w głębokiej pogardzie taki pogląd na zwiazek między mężczyzną a kobietą, ponieważ wtedy żona różni się od prostytutki tylko tym, że ze względu na lepszą pozycje społeczną może zapewnić sobie kontrakt na całe życie."

List do Milevy Maric, 6 sierpnia 1900r.

"Dlaczego nie chcę się wpuścić do Stanow Zjednoczonych człowieka, który ma śmiałość sprzeciwiać się każdej wojnie, poza tą jedną nieuniknioną - z własną żoną ?"

Żartobliwe słowa skierowane do reportera agencji
Associated Press w 1932r., po usłyszeniu wiadomości,
że niektóre organizacje kobiece protestują przeciwko
jego wizycie w Stanach Zjednoczonych w obawie,
że mogłby tam pomagać w rozpowszechnianiu doktryn, takich jak pacyfizm

"Wszelkie małżeństwa są niebezpieczne."

Przytoczone

"Małżeństwo jest niewolnictwem, któremu nadano bardziej cywilizowaną postać."

Przytoczone

"Małżeństwo doprowadza do tego, że ludzie zaczynają traktować siebie nawzajem jak przedmioty, będące ich własnością, a nie jak wolne osoby."

Przytoczone

Cuda

"Przyznaję, że myśli mają wpływ na ciało."

Przytoczone

Moralność

"Należy trzymać się z dala od podejrzanych przedsięwzięć, nawet jeżeli noszą dumnie brzmiącą nazwę."

List do Maurice'a Solovine'a, wiosna 1923r.,
dotyczący wycofania się Einsteina z komisji Ligi Narodow

"Moralność jest czymś niezwykle ważnym - ale dla nas, nie dla Boga."

List do pewnego bankiera z Colorado,
styczeń 1927r.

"W teorii naukowej nie znajdziemy żadnych praktycznych wskazówek, jak postępować w życiu."

Przytoczone

"W moralności nie mamy do czynienia z czynnikiem nadprzyrodzonym; jest to sprawa czysto ludzka."

Opublikowane w : Mein Weltbild, 1934r.

"Ludzkość ma wszelkie powody, by wyżej cenić tworców norm i wzorców moralnych niż odkrywców prawdy obiektywnej. To, co zawdzieczamy Buddzie, Mojżeszowi i Chrystusowi, ma dla mnie większą rangę niż wszystkie osiągnięcia dociekliwego, konstruktywnego umysłu.

Wypowiedziane we wrześniu 1937r.

"Moralność nie jest sztywnym, ustalonym systemem. (...) Stanowi ona nie kończące się nigdy zadanie, coś, co jest zawsze obecne, aby kierować naszym osądem i inspirować nasze uczynki."

Z przemowy na rozpoczęcie roku
w Swarthmore College, Pensylwania, 6 czerwca 1938r.

"Najważniejszym z ludzkich wyslików jest dążenie do przestrzegania norm moralnych. Od tego zależy nie tylko nasza wewnętrzna rownowaga, ale wręcz samo nasze istnienie. Moralność sprawia, że życie staje się piękne i godne."

List do pewnego pastora z Brooklynu,
20 listopada 1950r.

Prasa

"Prasa, którą rządzą określone grupy ludzi, ma nazbyt wielki wpływ na opinie publiczną."

Z wywiadu dla "Nieuwe Rotterdamsche Courant", 1921r.

Prohibicja

"Nic tak nie zmniejsza szacunku dla rządu i prawodastwa danego kraju, jak tworzenie praw, których nie sposób wyegzekfować. Jest tajemnicą poliszynela, że niebezpieczny wzrost przestępczości w tym kraju ma z tym bezpośredni związek."

Tamże

"Nie pije, więc jest mi wszystko jedno."

Wypowiedź na temat prohibicji na konferencji prasowej
po przybyciu do Nowego Jorku, 1930r.

Żeglarstwo

"Sport, który wymaga najmniej energii."

Przytoczone

Edukacja seksualna

"Co sie tyczy edukacji seksualnej : żadnych tajemnic."

List do World League for Sexual Reform, Berlin,
6 września 1929r.

Sukces

"Nie staraj się zostać człowiekiem sukcesu, lecz człowiekiem wartościowym."

Przytoczone w czasopismie "Life", 2 maja 1955r.

Myślenie

"Nie mam wątpliwości, że nasze myślenie odbywa się w większej części bez użycia znaków (słów), a ponadto w dużym stopniu bez udziału świadomości. Jak bowiem wytłumaczyć fakt, że czasem jakieś doznanie wzbudza w nas spontaniczne "zadziwienie". To "zadziwienie" pojawia się, gdy doznanie to sprzeczne jest ze światem pojęć, jaki się w nas ugruntował."

Przytoczone

Tolerancja

"Najważniejszym rodzajem tolerancji jest tolerancja okazywana jednostkom przez społeczeństwo i państwo. (...) Gdy państwo staje się wartością nadrzędną, a jednostka zostaje sprowadzona do roli posłusznego narzędzia w jej ręku, wszystkie wyższe wartości zostają zaprzeczone."

Z nie opublikowanego artykułu o tolerancji, 1934r.

Prawda

"Dążenie do prawdy i poznania jest jedną z najwspanialszych cech człowieka - jakże często jednak najgłośniej szczycą się nim ci, którzy przywiązują do niego najmniejszą wagę."

Z "The Goal of Human Existence", audycji dla organizacji
United Jewish Appeal, 11 kwietnia 1943r.

"Trudno powiedzieć, co jest prawdą, ale czasami tak łatwo rozpoznać fałsz."

List do Jeremiaha McGuire'a, 24 października 1953r.

"Jeśli ktoś nie dba zbytnio o prawdę w sprawach drobnych, nie można mu ufać w sprawach istotnych."

Przytoczone

Wegetarianizm

"Zawsze przy spożywaniu mięsa zwierząt miałem pewne poczucie winy."

Sierpień 1953r.

"Gdy kupuje się kawałek ziemi, aby uprawiać kapustę i jabłka, trzeba go najpierw osuszyć; w ten sposób zabijamy istoty zyjące w wodzie. Poźniej będziemy musieli zabić wszystkie gąsienice itp., gdyż inaczej zjedzą one nasze uprawy. Gdybyśmy chcieli, kierować się racjami moralnymi, unikąć całego tego zabijania, musielibyśmy ostatecznie zabić samych siebie, aby tylko pozostawić przy życiu te wszystkie stworzenia, które nie maja najmniejszego pojęcia o zasadach moralnych."

Przytoczone

Przemoc

"Przemoc niekiedy pozwala rozprawić się szybko z jakimiś przeszkodami, ale nie jest zdolna czegokolwiek stworzyć."

Przytoczone

Bogactwo

"Trywialne cele ludzkich wysilków - majątek, sukces, luksus - zawsze wydawały mi sie godne pogardy."

Z "What I Believe", 1930r.

"Jestem absolutnie przeświadczony, że żadne bogactwo świata nie zdoła przyczynić się do postępu ludzkości, nawet gdyby znalazło się w rękach człowieka szczerze oddanego tej sprawie. Jedynie przykład dany przez wielkich, nieskazitelnych ludzimoże doprowadzic nas do wzniosłych idei i szlachetnych czynów. Pieniądze odwołują się wyłącznie do egoizmu i zawsze wystawiają tego, kto je posiada, na pokuse nadużyć. Czy ktokolwiek może sobie wyobrazić Mojżesza, Chrystusa czy Gandhiego z workiem pieniędzy jak Carnegie ?"

Opublikowane w : Mein Weltbild, 1934r.

"Ekonomisci będą musieli zrewidowac swe teorie dotyczące wartości."

Na wieść o tym, że dwa jego odręczne rękopisy sprzedano
za 11,5 miliona dolarów na aukcji na rzecz wydatków wojennych;
11 lutego 1944r.

"Wszystko, co chce mieć w mojej jadalni, to sosnowy stół, ława i parę krzeseł."

Przytoczone w napisanej przez Maje Einstein biografii jej brata

Mądrość

"Mądrości nie nabywa się poprzez szkolenie, lecz poprzez trwające przez całe życie wysiłków, aby ją osiągnąć."

List do pewnego wielbiciela, 22 marca 1954r.

Kobiety

"Bardzo niewiele kobiet jest w stanie dokonać czegoś w nauce. Własnej córki nie posłałbym na fizyke. Jestem rad, że moja żona nie zna się na sprawach naukowych - w przeciwienstwie do pierwszej żony."

Przytoczone

"Podobie jak w innych dziedzinach, w nauce powinno się ułatwić start kobietom. Proszę mi jednak nie brać za złe, że podchodzę do możliwych skutków tego posunięcia z pewną dozą sceptycyzmu. Chodzi mi o pewne przeszkody właściwe konstrukcji kobiety, które musimy uważać za ukształtowane przez nature, a które nie pozwalają nam oczekiwać od kobiet równie wiele, co od mężczyzn."

Przytoczone

"Gdy kobiety są w domu, ich uwaga skupia się na meblach, (...) zawsze coś tam przy nich robią. Kiedy podrozuję w towarzystwie kobiety, ja jestem jedynym meblem, jaki ma ona w swoim zasięgu, nie może się zatem powstrzymać od ustawiania mnie przez cały czas i poprawiania czegoś na mnie."

Przytoczone

Praca

"Praca jest jedyną rzeczą, która nadaje sens życiu."

List do syna Hansa Alberta, 4 stycznia 1937r.

"Jest dla mnie zaiste zagadka, dlaczego ludzie traktują swą pracę tak piekielnie poważnie. Dla kogo ? Dla siebie ? Przecież wkrótce nas tu nie będzie. Dla rodziny ? Dla potomności ? Nie. Zatem zagadka pozostaje zagadką."

List do Josepha Scharla, przyjaciela-artysty,
27 grudnia 1949r.

"Jestem zarazem przeświadczony, że sprawy duchowe są źródłem najczystrzej radości, o ile nie zajmujemy się nimi dla pieniędzy."

List do L. Manners, 19 marca 1954r.

Młodzież

"O, Młodzieży : czy wiecie, że nie jesteście pierwszym pokoleniem, które pragnie życia pełnego piękna i wolności ? Czy wiecie, że wszyscy wasi przodkowie czuli to samo, co wy teraz - i padli ofiarą kłopotów i nienawiści ? Czy wiecie, że wasze najżarliwsze życzenia mają szansę się spełnić tylko wtedy, gdy uda wam się zdobyć miłość i zrozumienie ludzi, zwierząt, roślin i gwiazd, tak że wszelką radość stanie się waszą radością, a wszelki ból waszym bólem."

Wpis do pamiętnika sąsiadki w Caputh, Niemcy, 1932r.

© 2004-2010 Kontakt. Wszelkie prawa zastrzeżone Regulamin Zgłoś problem/błąd Poleć nas RSS