szukaj:
strona główna | e-kartki | encyklopedia cytatów | encyklopedia wierszy | RSS
Teoria limeryków
Limeryk to rymowana anegdota, miniatura liryczna, nonsensowny, groteskowy wierszyk, zwykle z układem narracji. W świat literatury limeryki wprowadził Edward Lear w ostatniej dekadzie XIX w, choć ich początki sięgają prawdopodobnie XVIII-wiecznej Irlandii. Te nierzadko sprośne, pornograficzne i bluźniercze wierszyki szybko podbiły męskie kluby wiktoriańskiej Anglii. Także polscy twórcy korzystali z uroków tego gatunku. Limeryki można znaleźć w twórczości m.in. Juliana Tuwima, Macieja Słomczyńskiego, Wisławy Szymborskiej, czy Stanisława Barańczaka.

Skodyfikowana budowa limeryku to konieczność obecności pięciu wersów o stałej liczbie sylab akcentowanych, układ rymów aabba (zwykle żeńskich), przy czym trzeci i czwarty wers krótsze od pozostałych (zwykle o 2 - 3 sylaby akcentowane).


Płetwonurkowi z miasta Pekin
Urodę życia odgryzł rekin.
I choć czytał Mao,
Lecz nie odrastało,
Więc pracował jako damski manekin.


(Maciej Słomczyński)


Pierwszy wers zawsze wprowadza bohatera i miejsce akcji, przy czym kończy się nazwą geograficzną (podstawa rymu a).

Płetwonurkowi z miasta Pekin

Kolejny wers to zawiązanie akcji i zapowiedź dramatu, konfliktu, czy kryzysu. Często wprowadzony jest tu drugi bohater. Rymuje się z pierwszym wersem (aa).

Urodę życia odgryzł rekin.

Trzeci i czwarty wers (krótsze, z rymem bb) to kulminacja wątku dramatycznego. Tu rozgrywa się zasadnicza akcja.

I choć czytał Mao,
Lecz nie odrastało,


Zaskakujące, absurdalne, nonsensowne i zabawne rozwiązanie pojawia się w ostatnim wersie. Rymuje się on z pierwszym i drugim wersem, zamykając strukturę (aabba). Dawniej ostatni wers był echem pierwszego, lecz większość współczesnych limerystów zrezygnowała z tego rozwiązania, uznając je za zubożenie treści i formy.

Więc pracował jako damski manekin.
© 2004-2010 Kontakt. Wszelkie prawa zastrzeżone Regulamin Zgłoś problem/błąd Poleć nas RSS